Meme kanseri her zaman aynı belirtiyle ortaya çıkmaz. En sık fark edilen değişikliklerden biri memede yeni gelişen kitle veya sertliktir. Bunun yanında meme cildinde, meme başında veya koltuk altında ortaya çıkan bazı yeni değişiklikler de değerlendirme gerektirebilir.
Öte yandan meme kanseri erken dönemde hiçbir belirti vermeden de gelişebilir. Bu nedenle kişinin kendi memesindeki değişiklikleri fark etmesi ile yaş ve risk durumuna uygun meme kanseri taraması birbirini tamamlayan iki ayrı yaklaşım olarak düşünülmelidir.
Kısa bilgi: Memede fark edilen her kitle veya değişiklik kanser anlamına gelmez. Ancak daha önce olmayan, yeni gelişen veya devam eden bir bulgunun nedeninin değerlendirilmesi gerekir.
Meme kanserinde görülebilecek bulgular kişiden kişiye değişebilir. Dikkat edilmesi gereken başlıca değişiklikler şunlardır:
Bu değişikliklerin bir bölümü iyi huylu meme hastalıklarında da görülebilir. Bir bulgunun ne anlama geldiği yalnızca görünümüne veya elle hissedilmesine bakılarak belirlenemez.
Hayır. Memede ele gelen kitlelerin farklı nedenleri olabilir. Kistler, fibroadenomlar ve diğer iyi huylu meme değişiklikleri de kitle şeklinde hissedilebilir.
Bununla birlikte daha önce olmayan bir kitlenin değerlendirilmesi gerekir. Kişinin yaşı, muayene bulguları ve risk durumu birlikte değerlendirilerek meme ultrasonografisi, tanısal mamografi veya tomosentez gibi yöntemlerden biri ya da birkaçı kullanılabilir.
Evet. Meme kanseri erken evrelerde kişinin fark edebileceği belirgin bir yakınma oluşturmadan da gelişebilir. Tarama mamografisinin temel amacı, herhangi bir şikâyet ortaya çıkmadan önce görüntüleme ile saptanabilecek değişiklikleri araştırmaktır.
Türkiye'deki Ulusal Meme Kanseri Tarama Programı kapsamında 40–69 yaş arasındaki kadınlarda iki yılda bir mamografi ile tarama uygulanmaktadır. Aile öyküsü, genetik yatkınlık veya daha önceki meme hastalıkları gibi nedenlerle yüksek risk taşıyan kişilerde ise takip programı kişisel risk durumuna göre farklı şekilde planlanabilir.
Meme kanseri taraması hakkında ayrıntılı bilgi →
Tarama, herhangi bir şikâyeti olmayan kişilerde meme kanserinin erken dönemde araştırılmasıdır. Tanısal görüntüleme ise memede kitle, akıntı, cilt değişikliği veya başka bir bulgu olduğunda bu değişikliğin nedenini araştırmak amacıyla yapılır.
Meme görüntülemesinde herkes için geçerli tek bir yöntem yoktur. İnceleme; kişinin yaşı, şikâyeti, meme dokusunun yapısı, önceki tetkikleri ve kişisel risk durumuna göre planlanır.
Mamografi, meme dokusunun düşük doz X ışını kullanılarak görüntülenmesini sağlar. Hem meme kanseri taramasında hem de belirli bir bulgunun araştırıldığı tanısal incelemelerde kullanılabilir. Tomosentez ise meme dokusunun ince kesitler halinde değerlendirilmesine olanak sağlayan üç boyutlu mamografi teknolojisidir.
Ultrasonografi özellikle ele gelen bir bölgenin değerlendirilmesinde ve mamografide görülen bazı bulguların daha ayrıntılı incelenmesinde kullanılabilir. Kist ile solid yapıların ayrımında da önemli bilgiler sağlar.
Meme MR her kişide rutin olarak kullanılan bir tarama yöntemi değildir. Yüksek riskli kişilerin takibinde, bazı görüntüleme bulgularının ayrıntılı değerlendirilmesinde veya bilinen meme kanserinin yaygınlığının araştırılmasında kullanılabilir.
Mamografi, ultrason veya meme MR'da görülen her bulgu kanser anlamına gelmez. Görüntüleme bulguları radyolojik özelliklerine göre değerlendirilir. Bazı durumlarda yalnızca önceki görüntülerle karşılaştırma veya takip yeterli olurken, bazı bulgular için ek görüntüleme gerekebilir.
Doku örneği alınması gereken durumlarda ise görüntüleme rehberliğinde meme biyopsisi planlanabilir. Kullanılacak biyopsi yöntemi, bulgunun özelliklerine ve hangi görüntüleme yönteminde görüldüğüne göre belirlenir.
Vakum biyopsi hakkında bilgi →
En sık fark edilen değişikliklerden biri memede yeni gelişen kitle veya sertliktir. Ancak her meme kanseri kitle oluşturmaz ve erken dönemde hiçbir belirti bulunmayabilir.
Meme ağrısı sık görülen bir yakınmadır ve çoğu zaman kanser dışındaki nedenlerle ilişkilidir. Yeni başlayan, belirli bir bölgede devam eden veya başka bir meme değişikliğiyle birlikte görülen ağrılar klinik olarak değerlendirilmelidir.
Bazı kişilerde meme başı doğal olarak içe dönük olabilir. Daha önce olmayan ve sonradan gelişen bir çekinti ise değerlendirilmesi gereken değişikliklerden biridir.
Mamografi yalnızca şikâyeti olan kişiler için kullanılmaz. Tarama mamografisi, herhangi bir belirti bulunmadan meme kanserinin erken dönemde araştırılması amacıyla uygulanır.
İlk görüntüleme yöntemi kişinin yaşına, klinik bulgularına ve risk durumuna göre değişebilir. Ultrasonografi, tanısal mamografi veya tomosentez değerlendirmede kullanılabilecek yöntemler arasındadır.
Memede yeni fark edilen bir değişikliğin değerlendirilmesi ile herhangi bir şikâyeti olmayan kişide yapılan tarama aynı süreç değildir. Kullanılacak görüntüleme yöntemleri yaş, klinik bulgular, meme dokusunun yapısı ve kişisel risk durumuna göre planlanır.
RADIOLOGICA MEME RADYOLOJİSİ
Memede fark edilen bir değişikliğin değerlendirilmesinde mamografi, tomosentez, meme ultrasonografisi, meme MR ve gerektiğinde görüntüleme rehberliğinde biyopsi yöntemlerinin nasıl kullanıldığını Radiologica Meme Radyolojisi sayfasında inceleyebilirsiniz.
Meme Radyolojisini İncele →
