BI-RADS, meme görüntüleme sonuçlarının standart bir şekilde değerlendirilmesini ve raporlanmasını sağlayan sınıflama sistemidir. Mamografi, meme ultrasonografisi ve meme MR raporlarında BI-RADS ifadesinin yanında genellikle 0 ile 6 arasında bir kategori görülür.
Bu sayı tek başına bir hastalık veya kanser tanısı değildir. BI-RADS kategorisi, radyoloğun görüntüleme bulgularını nasıl değerlendirdiğini ve sonraki aşamada rutin takip, ek görüntüleme veya biyopsi gibi bir işlemin gerekip gerekmediğini standart bir dille ifade eder.
Kısa cevap: BI-RADS 0 ek değerlendirme gerektiğini, BI-RADS 1 ve 2 negatif veya iyi huylu bulguları, BI-RADS 3 büyük olasılıkla iyi huylu bir bulguyu, BI-RADS 4 ve 5 ise biyopsi ile değerlendirilmesi gerekebilecek şüpheli bulguları ifade eder. BI-RADS 6, daha önce biyopsi ile malign olduğu doğrulanmış bir bulgu için kullanılır.
BI-RADS, İngilizce Breast Imaging Reporting and Data System ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede meme görüntüleme raporlama ve veri sistemi olarak ifade edilebilir.
Sistemin temel amacı, farklı merkezlerde yapılan meme görüntülemelerinin ortak bir terminolojiyle raporlanmasını sağlamaktır. Böylece görüntüleme sonucunun anlamı ve önerilen sonraki adım hem radyologlar hem de diğer hekimler açısından daha açık hale gelir.
BI-RADS sınıflaması 0'dan 6'ya kadar kategoriler içerir. Her kategori farklı bir radyolojik değerlendirmeyi ifade eder.
BI-RADS 0, incelemenin henüz nihai olarak sonuçlandırılamadığı anlamına gelir. Önceki mamografilerin karşılaştırılması, ek mamografi görüntüleri, tomosentez veya ultrasonografi gibi ek incelemeler gerekebilir. BI-RADS 0 kanser tanısı anlamına gelmez.
Görüntülemede şüpheli veya belirgin anormal bir bulgu saptanmadığını ifade eder. Kişi kendi yaş ve risk grubuna uygun rutin tarama programına devam eder.
Kist veya tipik iyi huylu kalsifikasyon gibi kanser açısından şüpheli özellik taşımayan bulgular BI-RADS 2 olarak değerlendirilebilir. Genellikle rutin tarama programı sürdürülür.
BI-RADS 3 kategorisindeki bir bulgunun malign olma olasılığı düşüktür. Bu kategoride çoğu zaman hemen biyopsi yerine kısa aralıklı görüntüleme takibi tercih edilir. Takip süresi ve yöntemi bulgunun özelliklerine göre radyolog tarafından belirlenir.
BI-RADS 4, görüntülemede şüpheli özellik taşıyan ve çoğunlukla doku tanısı için biyopsi değerlendirmesi gereken bir bulguyu ifade eder. Ancak BI-RADS 4 kendi içinde farklı şüphe düzeylerine ayrılır.
BI-RADS 4A: Düşük düzeyde şüpheli bulgu
BI-RADS 4B: Orta düzeyde şüpheli bulgu
BI-RADS 4C: Daha yüksek düzeyde şüpheli bulgu
Görüntüleme özellikleri malignite açısından yüksek derecede şüpheli olduğunda BI-RADS 5 kullanılır. Kesin tanının konulması için biyopsi ile doku örneği alınması gerekir.
BI-RADS 6, görüntüleme öncesinde veya daha önce yapılan biyopsi ile malign olduğu zaten doğrulanmış bir lezyon için kullanılır. Bu kategori, BI-RADS 5'in daha ileri veya daha ağır bir hali değildir; aralarındaki temel fark biyopsi ile tanının doğrulanmış olmasıdır.
Hayır. BI-RADS 0, görüntülemenin tamamlanması için ek bilgi gerektiğini belirtir. Bu durum özellikle tarama mamografilerinde görülebilir.
Radyolog daha önce çekilmiş mamografileri görmek isteyebilir veya belirli bir bölgeyi daha ayrıntılı değerlendirmek için ek mamografi görüntüleri, tomosentez ya da meme ultrasonografisi önerebilir.
Tomosentez ve dijital mamografi hakkında bilgi →
Hayır. BI-RADS 3, bulgunun büyük olasılıkla iyi huylu olduğunu ifade eder. Bu kategoride malignite olasılığı çok düşüktür ve çoğu durumda kısa aralıklı görüntüleme takibi önerilir.
Takibin amacı bulgunun zaman içinde stabil kaldığını göstermektir. Ancak takip planı her hasta ve her bulgu için aynı olmayabilir.
Hayır. BI-RADS 4, kanser tanısı değil, görüntüleme bulgusunun biyopsi ile değerlendirilmesini gerektirebilecek kadar şüpheli olduğunu ifade eder.
Bu nedenle BI-RADS 4 sonucunda kesin değerlendirme yalnızca görüntüleme ile yapılmaz. Bulgudan uygun yöntemle doku örneği alınarak patolojik inceleme gerekebilir.
Vakum biyopsi hakkında bilgi →
BI-RADS yalnızca mamografi için kullanılmaz. Meme ultrasonografisi ve meme MR incelemelerinde de bulgular BI-RADS sistemi kullanılarak sınıflandırılabilir.
Bu ortak dil, farklı görüntüleme yöntemlerinde görülen bulguların birlikte değerlendirilmesini ve sonraki adımların daha sistematik şekilde planlanmasını sağlar.
Hayır. Bunlar birbirinden farklı iki değerlendirmedir. BI-RADS 0–6 kategorileri görüntüleme sonucundaki bulgunun değerlendirmesini ifade eder.
Meme yoğunluğu ise mamografide memedeki yağ dokusu ile fibroglandüler dokunun oranını tanımlar ve A, B, C veya D şeklinde sınıflandırılabilir.
Yoğun meme dokusu hakkında ayrıntılı bilgi →
Aynı BI-RADS kategorisinde yer alan iki kişide görüntüleme bulguları, yaş, önceki incelemeler ve klinik durum farklı olabilir. Raporun yalnızca kategori numarasına değil, bulgunun tanımına ve radyoloğun önerisine birlikte bakılması gerekir.
Meme görüntülemesinde önceki tetkiklerle karşılaştırma önemli bilgiler sağlayabilir. Bir bulgunun yeni ortaya çıkmış olması ile yıllardır değişmeden bulunması aynı şekilde değerlendirilmez.
Bu nedenle mümkün olduğunda önceki mamografi, ultrasonografi veya MR görüntülerinin radyoloğun erişimine sunulması değerlendirmeyi destekler. Bazı BI-RADS 0 sonuçlarında da önceki görüntülerle karşılaştırma yapılması nihai değerlendirmeye ulaşılmasını sağlayabilir.
Hayır. BI-RADS 0, incelemenin tamamlanması için ek görüntüleme veya önceki tetkiklerle karşılaştırma gerektiğini ifade eder.
BI-RADS 2, görüntülemede iyi huylu bir bulgu bulunduğunu ifade eder. Kanser açısından şüpheli bir kategori değildir.
BI-RADS 3 bulgularında çoğu zaman ilk yaklaşım kısa aralıklı görüntüleme takibidir. Ancak kişinin klinik durumu ve bulgunun özellikleri nedeniyle farklı bir yaklaşım gerekli olabilir.
BI-RADS 4 şüpheli bir görüntüleme bulgusunu ifade eder ve doku tanısı amacıyla biyopsi genellikle önerilir. Biyopsi yöntemi bulgunun mamografi, ultrason veya MR'daki görünümüne göre belirlenir.
BI-RADS 5 görüntüleme açısından malignite şüphesinin çok yüksek olduğu kategoridir; ancak kesin tanı patolojik inceleme ile konur.
Bu kategoriler bir hastalığın evresini veya ağırlığını sıralamaz. BI-RADS 6'nın farkı, bulgunun malign olduğunun daha önce biyopsi ile doğrulanmış olmasıdır.
BI-RADS kategorisi meme görüntüleme raporunun önemli bir parçasıdır; ancak rapordaki bulgunun tanımı, önceki görüntüler ve radyoloğun önerdiği sonraki adımla birlikte değerlendirilmelidir.
RADIOLOGICA MEME RADYOLOJİSİ
Mamografi, tomosentez, meme ultrasonografisi, meme MR ve görüntüleme rehberliğinde biyopsi süreçlerinin meme radyolojisi içinde nasıl değerlendirildiğini inceleyebilirsiniz.
Meme Radyolojisini İncele →
